Rozwód – najważniejsze informacje

Podobno obecnie w Polsce co trzecie małżeństwo kończy się rozwodem. Ta ponura statystyka nie zachęca do składania przysięgi „i nie opuszczę cię aż do śmierci”. Jeżeli jednak już „wdepnęliśmy” w tę historię, a nasze małżeństwo chyli się ku upadkowi, warto przyswoić kilka podstawowych informacji na temat rozwodu. Czym jest? Jakie są jego konsekwencje? Jak wygląda procedura? Co powinien zawierać pozew o rozwód? Jaka jest różnica między rozwodem a separacją? O tym kilka słów w poniższym artykule.

Czym jest rozwód?

Rozwód nie posiada definicji formalnej, ale sens tej instytucji można wywnioskować na podstawie przepisów ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – gdzie znajduje się kompleksowa regulacja na ten temat. Rozwód to jeden z formalnych sposobów zakończenia trwania małżeństwa (obok śmierci jednego z małżonków i unieważnienia małżeństwa). Orzeka o nim sąd, na wniosek jednego lub obojga małżonków.

Kiedy możliwe jest orzeczenie rozwodu?

Orzeczenie rozwodu możliwe jest wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia oraz jeżeli zażąda tego jedna ze stron. Rozkład pożycia jest zupełny wtedy, gdy wszystkie więzy łączące małżonków – zarówno gospodarcze, fizyczne, jak i duchowe – zostały zerwane, czyli na przykład, małżonkowie nie darzą się wzajemnie już żadnym uczuciem, nie mieszkają razem i nie utrzymują ze sobą kontaktów. Z kolei o trwałym rozkładzie pożycia mówimy wtedy, gdy doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, że w okolicznościach danej sprawy, nie jest możliwe, aby małżonkowie postanowili powrócić do wspólnego pożycia. Co przy tym istotne, zupełność i trwałość rozkładu pożycia musi wystąpić łącznie. Sąd, rozpatrując sprawę rozwodową, jest zobowiązany do tego, aby dokładnie ustalić przyczyny rozpadu małżeństwa – czy była to zdrada, niedopasowanie charakterów, alkoholizm czy też inne.

Kiedy orzeczenie rozwodu NIE jest możliwe?

Niekiedy może się zdarzyć, że mimo wystąpienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, sąd stwierdzi, że orzeczenie rozwodu w danym przypadku nie jest możliwe. Przepisy ustawy wskazują, że z taką sytuacją mamy do czynienia wtedy, gdy wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych, małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (na przykład jedno z małżonków cierpi na ciężką, nieuleczalną chorobę i wymaga stałej opieki). Rozwód nie jest również dopuszczalny wtedy, gdy żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Czym rozwód różni się od separacji?

Separacja to formalne stwierdzenie rozkładu pożycia małżeńskiego, ale bez jego zakończenia, czyli swoiste zawieszenie trwania małżeństwa. Z tej instytucji korzysta się najczęściej wtedy, gdy istnieje nadzieja, że małżonkowie będą chcieli do siebie wrócić. Podstawową różnicą pomiędzy rozwodem a separacją jest zatem to, że w przypadku rozwodu możemy zawrzeć kolejny związek małżeński, a w odniesieniu do separacji nie. Co istotne, w obu przypadkach możliwe jest dokonanie podziału majątku wspólnego.

Czym rozwód różni się od unieważnienia małżeństwa?

Zarówno rozwód, jak i unieważnienie małżeństwa, są sposobami zakończenia trwania małżeństwa. Unieważniając zawarty związek małżeński sąd stwierdza jednak, że małżeństwo zostało zawarte wadliwie, a zatem w chwili składania przysięgi istniały określone przeszkody – przesłanki uniemożliwiające funkcjonowanie małżeństwa. Przyczyny te zostały ściśle określone w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – może to być: brak odpowiedniego wieku, ubezwłasnowolnienie, choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy, bigamia, pozostawanie w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub przysposobienia z małżonkiem. Małżeństwo zostanie unieważnione również wtedy, gdy sąd stwierdzi, że oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone przez osobę, która znajdowała się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli albo pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony, albo groźby powodującej przeświadczenie osoby składającej oświadczenie, że jej lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo. W razie unieważnienia małżeństwa następują takie skutki, jak gdyby małżeństwo nigdy nie zostało zawarte.

Czym różni się rozwód z orzeczeniem o winie od rozwodu bez orzekania o winie?

Decydując się na zakończenie małżeństwa możemy wybrać rozwód bez orzekania o winie albo rozwód z orzeczeniem o winie. Różnica pomiędzy obiema formami jest dość znacząca i pociąga za sobą daleko idące skutki. Rozwód bez orzekania o winie jest dużo szybszy i łatwiejszy, nie wymaga bowiem skomplikowanego i długotrwałego postępowania dowodowego. Rozwód z orzeczeniem o winie jest natomiast bardzo korzystny dla „niewinnego” małżonka, ponieważ umożliwia dochodzenie alimentów dla siebie (bez dodatkowego udowadniania, że znalazł się on w niedostatku) oraz umożliwia ustalenie nierównych udziałów przy podziale majątku wspólnego.

Czy można nie zgodzić się na rozwód?

Oczywiście, mamy prawo do swojego stanowiska – w tym możemy nie zgodzić się na orzeczenie rozwodu. Nie stanowi to jednak przeszkody do wydania przez sąd wyroku. Jeżeli wszystkie konieczne przesłanki zostaną spełnione, sąd i tak orzeknie o zakończeniu trwania małżeństwa. Weźmie przy tym pod uwagę trwałość i zupełność rozkładu pożycia oraz oceni czy istnieją jakiekolwiek szanse na przetrwanie małżeństwa.

Co powinien zawierać pozew o rozwód?

Pismem inicjującym sprawę rozwodową jest pozew o rozwód. Należy go wnieść do Sądu Okręgowego, właściwego dla miejsca wspólnego zamieszkania małżonków. Pozew powinien spełniać podstawowe wymogi, jakie przepisy nakładają na pisma procesowe, to znaczy zawierać datę i miejsce sporządzenia, adres sądu, oznaczenie stron, tytuł, sformułowanie żądania oraz uzasadnienie. Do pisma należy dołączyć wszystkie istotne dowody – dokumenty, zdjęcia i inne. W pozwie można wnieść o: rozwiązanie małżeństwa przez rozwód z winy małżonka lub bez orzekania o winie, rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, ustalenie alimentów na dziecko, alimentów na siebie, zabezpieczenie powództwa, dotyczącego alimentów, na czas trwania postępowania, uregulowanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, eksmisję małżonka oraz podział wspólnego majątku.

Ile kosztuje rozwód?

Opłata od pozwu wynosi na razie 600 zł. Sąd zwróci połowę tej opłaty w przypadku stwierdzenia rozwodu bez orzekania o winie. Dodatkowo należy pamiętać, że jeżeli strony skorzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników, mogą wystąpić o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku złej sytuacji materialnej jednego z małżonków, możliwe jest jednak uzyskanie zwolnienia od ponoszenia kosztów sprawy.

Ile trwa sprawa rozwodowa?

Długość trwania sprawy rozwodowej zależy od wielu różnych czynników. Z pewnością najszybsza będzie ta, w której małżonkowie porozumieli się co do najważniejszych kwestii – mają podobne stanowiska i wnoszą o orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie. A najlepiej, jeżeli jednocześnie nie mają wspólnego majątku i wspólnych, małoletnich dzieci. W takiej sytuacji wszystko może się zakończyć na jednej rozprawie. Jeżeli natomiast sprawie towarzyszą wzajemne pretensje i roszczenia i każda ze stron przedstawia coraz to nowsze dowody na potwierdzenie winy drugiego, postępowanie może trwać nawet kilka lat.

Czy opłaca się korzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego?

Sprawy rozwodowe nie należą do łatwych – nie dość, że mamy do czynienia ze skomplikowaną i złożoną procedurą, to jeszcze są to sprawy o silnym ładunku emocjonalnym. Małżonkowie „wyciągają” bowiem sobie wzajemnie rodzinne „brudy”. Osoby o słabej konstrukcji psychicznej, mogą nie poradzić sobie w tej sytuacji bez odpowiedniego wsparcia. Dodatkowo profesjonalni pełnomocnicy pomogą w odpowiednim sformułowaniu żądań w pozwie i zadbają, abyśmy nie przegapili żadnego terminu i istotnej kwestii w sprawie.

Szukasz skutecznego adwokata w sprawie rozwodu?
Masz pytania? Zadzwoń

+ 48 501 288 110

Polecane wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *